Petit conde de Nadau tà explicar la nòsta color de pèth

Nadau.webp

Guilhem

Que’v vau condar ua causa que digun james e n’a gausat condar…
Tot qu’a començat dens ua contrada ape-rada Galilea, que i a un sarròt d’annadas… Un chic mei de dus mila ans… Que i avè dens aqueth país ua joena hemnòta, la Maria, qui’s devè maridar dab un menusèr aperat Jausèp. Un bèth matin, la Maria que recebó la vesita d’un òmi…
Qu’èra beròi gojat, blond de peu, e l’arisolet aus pòts, e que parlava d’ua votz tan doça… Que disè que portava la paraula de Diu !

Ànjols ne n’avè pas vist nat, la gojata, mes qu’estó viste segura de que lo messatgèr n’èra pas un òmi com los auts òmis…

Mes que volè donc, lo Diu Vivant ?… Perdonatz-me, que volèi díser lo Bon Diu…

Que volè demandar a la Maria si acceptava d’amainadar, de dar la lutz ad un hilh, vadut deu Sent-Esperit. Qu’averetz hèit, vos, davant parièra proposicion ? Diu qu’es tan poderós, e lo son messatgèr tan plen de fòrça de conviccion…
Alavetz la prauba gojata que responó « Quiò », e que pensatz tots conéisher la segui-da… E ben, qu’avetz tot fauç. Un zèro en Istòria Senta ! Pr’amor que, çò que tot lo monde e s’a desbrombat, qu’es lo poder immense deu Sent-Esperit. Lo Sent-Esperit non pagèra pas james los sons efèits !…
Qu’es atau que, au miei de la nueit qui s’aperarà, sègles après, la nueit de Nadau, n’es pas un, mes quate mainats qui son vaduts ! Qu’avetz plan legit… Quate mainats. Ua hèita rarissima en d’aqueths temps !
E la navèra de córrer mei viste que la lèbe d’un cap a l’aut de las tèrras coneishudas, çò qui explica perqué e i avó tan d’òmis e de hemnas au pé de l’arrastelièr de Betleèm. Ne i avè pas enqüèra lo « Sud Ouest », e la sola solucion entà véder qu’èra … d’anar véder !
Grans sapiens tanben que vienón, geneticians, pediatres, d’auts enqüèra… N’avetz pas entenut a parlar deus Reis Magues ?

La tradicion que’ns ditz que tots e’s hasón a cantar : « Gloria in excelcis Deo ». Mes jo que’vs disi que tots damorèn muts ! Muts de suspresa, muts d’admiracion…

Mes lo mei hòrt, ne l’èi pas enqüèra condat. Aqueths nèns, vaduts d’ua hemnòta un chic moreta e d’un pair blond com lo hroment devath deu sorelh d’estiu, aqueths quate mainats qu’èran tots diferents l’un de l’aut. E quiò ! Tots diferents…
Lo purmèr qu’èra blanc com ua pimparèla, l’aut negre com la castanha au miei deus carbons, lo tresau jaune com un « pè de gat », e lo quatau qu’avè la pèth color de coire…
Mes que volè donc díser tot aquò ? Tots los curats que’vs diseràn que las causas de la Bíblia e son escrivudas entà servir tàus òmis de uei, de doman e de tostemps. Mes quan las causas començan de desranjar l’esperit deu pòple, que vau sovent miélher esperracar lo papèr escrivut e hicà’u au huec entà escóner ua vertat tròp dangerosa. Qu’es per aquò que l’istòria d’aqueth miracle deu purmèr Nadau n’a pas podut arribar dinc a vos. E que’vs vau explicar perqué…
La Maria, que’vs disèi en començant, qu’èra tota joenòta. Quinze o setze ans, sòlide. Hèra estarida, n’avó pas pro de lèit entaus quate mainats, e lo mei petit, lo mei delicat deus quate, lo nèn color de coire com tots los indians, non se’n podó pas sortir. Que’s morí, com si lo blanc, lo negre, e lo jaune e s’èran ligats entà’u chucar tota la crèma. Qu’èra color d’indian, mes qu’èi dens l’idea que la mòrt deu ninòt qu’èra sonque l’anoncia d’aqueth genocidi qui’s persegueish uei enqüèra dens tots los país d’America.

Que començatz de compréner perqué la censura de l’Istòria hasó escóner la vertadèra istòria de la Nativitat. Alavetz, que vau contunhar de condar…
Los tres hrairs que’s van hicar a créisher, en talha e en saviesa. Puish un jorn, que se n’aniràn de casa entà córrer los camps de Galilea, de Judea e de Samaría. Tots tres qu’èran hilhs de Diu, segur, mes a créder que l’un èra mei hilh que los auts…

Jorn après jorn, tot lo monde que vedón que ne i avè sustot un qui parlava : lo blanc, qui parlava haut e hòrt, com parlan tostemps los òmis blancs, assegurats de la soa vertat… Mes eth que parlava d’amor, de fraternitat. Que parlava plan e que hasè miracles sonque dab las soas mans. Tots que l’escotavan, que l’aperavan Messias…
Lo son hrair, lo negre, ne’u deishava pas d’un saut de puç. Que’u portava lo hèish, coratjós e pedescauç, prèst a tot e plen de hidança, qu’èra com l’ombra deu Jèsus, mes ua ombra qui balha lutz… Ne sèi pas perqué, mes aquò que’m hè pensar a tots aqueths òmis vienuts deu Senegal o d’ants lòcs d’Africa, e qui dròmen uei, au pè d’ua crotz blanca on e i a escrivut : « Mòrt per la França »…

Lo tresau, lo jaune, que sabè har hèra de causas, la bugada, la cosina… Tostemps lo cap baishat, mes l’arrisolet suus pòts, qu’èra la discrecion personificada. Eth tanben, qu’a hèit miracles… Qu’es eth qui avè trobat quin har entà que lo son hrair e’s podossi har enténer de mei de cinc mila personas. Pas estonant que los òmis color deu vin de Jurançon e siin uei los reis de las bramèras e deus amplificadors !…
Atau qu’anavan las causas, dinc au jorn quan tots tres e’s hasón arrestar preus sons enemics. E que n’i avè, enemics : los qui n’avèn pas comprés lo messatge que Diu e’us volè har enténer, units dab los qui l’avèn comprés e trobat revolucionari… Los qui n’avèn pas comprés que Blancs, Negres o Jaunes, dens los país on son tot poderós, ne’s deverén pas trufar deus Indians, deus metissats, au punt de’us deishar, o de’us har morir. E tanben los qui avèn comprés que, quan lo Blanc, lo Negre e lo Jaune, cadun dab la soa riquessa, las soas capacitats, la soa intelligéncia, e viven la man dens la man, dab lo medish espèr e la medisha fe, alavetz que i a gaujor entau praube, mes chepic entaus aganits…

E suu Golgòta, que i avó tres crotz. L’Istòria oficiau que ns’a deishat l’imatge deu Jèsus e deus dus lairons. N’èran pas dus raubadors, mes plan los hrairs deu Jèsus qui’s morivan dab eth.

Tres hrairs mòrts entà portar testimòni de que Diu james ne harà ua causida de color entà gobernar la tèrra. Dejà Diu que cridava que to-tas las colors de pèth èran hèitas entà har deu monde un monde de gaujor, com las flors deu casau son lo plaser deus uelhs.

Si tot aquò e s’èra sabut, qu’aurém evitat l’Inquizicion, la colonizacion e lo racisme.
Mes que’vs deisharèi sus ua darrèra question…
Òmi de uei, blanc a fòrça de t’escóner entà evitar la lutz de Diu, jaune a fòrça de tròp enguiserar lo ton hitge, negre de tròp trabalhar shens pagar impòts, en panant lo trabalh deus auts, òmi de uei, n’as pas paur de cambiar de color e de vàder roge de vergonha au moment de sarrar la man deu Sent Pèir ?…

Honts : Ne’m sovieni pas, au jorn de uei, qui m’a condat aquera istòria. Mes aquò rai ! Chic impòrta… L’essenciau qu’es que’ns menhi a soscar aquí dessús e a cambiar lo nòste monde. Que n’am vertadèrament besonh ! Es esperant que l’esperit de Nadau e bohi suu vòste còr tà que poishquim, tots amassas, har avançar las causas…
M. B.

Posted in

Laissez un commentaire

Vous devez être connectés afin de publier un commentaire.