Lo conde de Nadau deu Montluc-lo-Roge

Nadau.webp

Guilhem

Lo cèu qu’èra gaujosèr aqueth ser, vint-e-quate deu mes mòrt: la grana hèsta de Nadau que’s preparava.
A miejanueit, après tant e tant de còps, que s’anava tornar har, per la volontat de Diu, lo gran mistèri qui’s hasè a Betleèm, en l’an I, tau salut deus òmis.
Los ànjols e los sents que cantavan dejà la vienuda deu Sauvador, e las amnas deu purgatòri que demandavan dab mei d’esper que james la misericòrdi de Diu lo Pair.
Benlèu, los dotze patacs de mieja nueit que truquèn a l’arrelòtge de l’eternitat. Ua votz, la mei bèra deu cèu, que montè au-dessús de las autas: « Minuit, Chrétiens », ce cantava en Francés. E suu pic, tot çò que lo Paradís e comptava de benaürós que prenó lo bèth cant.
Còp sec, ací, dens l’endret de l’eternau demorada, que pareishó alavetz, aus uelhs de tots, la tuta de Betleèm. Dens la tuta, que vedèn lo presep, dens lo presep, lo Diu-Mainat bero-jon, com sol pòt estar lo hilh de Diu. Près d’Eth, la Senta Verge, la soa mair, e lo Sent-Jausèp, lo son espós. Mei près enqüèra, un petit asolet, qui bohava tot çò qui podè, que’s tienè d’ua part deu presep, e d’auta part, un beròi bueutòt aus nasèts ubèrts e lusents.
Com hasèn despuish la soa arribada au cèu, com hasèn tot an, los tres Reis Magues que montavan, cargats de presents, majestuós, de cap a la tuta. Mes, darrèr eths, causa navèra, a l’estonament de tots, que vesón arribar un òmi de la mina hardida, vestit d’un par de culòtas blancas com la nèu, d’ua vestòta corta, tota cobèrta d’estelas dauradas : qu’èra lo Gran Jan de Buròs, l’escartaire, qui seguiva los Magues, un cuchòt d’arrosia dens ua man, e ua branca de pin sus l’espatla. Mantuns qu’avèn plan vist nòste brave coralut lo jorn de la corsa a la pòrta deu cèu, mes qui se’n brembava en aqueth moment ? Clars qu’èran los qui n’avèn guardat sovenença.

Los nòstes quate personatges, dens un gran silenci, qu’arribèn au pè deu presep. La Verge, mair de Diu, a tots que presentè lo Hilh deu Cèu, en adoracion. E tots quate, deu medish abaishament, que’s pleguèn dinc aus pès.

– Diu, Rei deus Reis, ce disó lo mei vielh deus Magues, jo, Rei deu país de lonh, que t’auhereishi l’aur, signe de poder.
– Hilh deu Cèu, jo, gran d’Arabia, que’t presenti l’encens, qui ne brutla qu’entà Diu, ce disó lo segon Mague.
– Jo, ce disó lo tresau, jo, Rei de Sabà, Crist Sauvador deus òmis, que’t pòrti la mirra per ton còs mortau.
E los tres Magues sabents, com preu purmèr còp dens la montanha, qu’aparan los presents au navèth vadut. Mes Jèsus ne’us prenó pas… Jèsus qu’espiava lo quatau personatge. E la Verge et lo Sent-Jausèp, los sents, los ànjols, tots los benaürós que l’espiavan tanben. Lavetz solament, que’s lhevè nòste òmi quatau, e d’ua votz hòrta e mascle :
– Jo, hilh de la Lana, Rei de l’arena, ce disó, a Tu, Senhor, que presenti la gema, signe deus còrs ardents, e lo pin, signe d’eternau joenessa… Tè !…
Lo Gran Jan de Buròs, après aver bohat aqueras paraulas, qui s’avè estudiadas despuish longtemps, que’s pausè lo cuchòt d’arrosia a tèrra, e que segotí sus l’espatla la branca de pin entà l’apresentar… Mes que sentí que, per darrèr, quauqu’un e la tienè…
– Arrèr ! Arrèr ! ce cridè lo Jan en véser qu’èra la vaca qui la brostava… Arr…

Lo darrèr mòt que se’u morí dens la boca. En espiar d’un chic mei près, en efèit, que pensè càser estambornit. Que vienè d’arreconéisher aquera vacòta. Mitat hòu de plaser, los braç lhevats, que’s pausè la branca de pin suu presep :
– La Volontarià !… ce cridè…
Qu’èra la Volontarià, en efèit, la tarribla Volontarià.
Escapada de l’espèci de cèu on se’n van totas las bonas bèstias, que s’èra apressada de la pòrta deu Gran Cèu deus òmis. Sent-Pèir que l’avè vista per la henèrcla, e Sent-Pèir que l’avè presa, aqueth ser de Nadau, entà har lo bueu-tèrot deu presep.

Honts : Aqueth conde qu’es deu Montluc-lo-Roge. Qu’es tirat deu jornau « La corsa landesa » de 1927-1937, arrecaptat per la Cristina Morà aus Arquius deu Mont, e arrevirat en gascon normalizat preu Francés Dupéré.
Que l’an tornat publicar per Nadau de 2019 dens lo jornau de la Corsa Landesa « La Cazeriana », e qu’i èi ajustat lo nom deu Jan de Buròs, lo gran escartaire d’Escalans, lo men confrair de l’Academia Gascona de Baiona, dab lo quau e’m hasoi ua serada condada taus còishes de Bogue, lo 18 de deceme de 2021.
M. B.

Posted in

Laissez un commentaire

Vous devez être connectés afin de publier un commentaire.