Conde de Nadau de 2019

Nadau.webp

Guilhem

Que l’ac avè plan dit e tornat díser, la Greta: « Pas question que hèssis la toa virada dens los aires, enguan! Que deves balhar l’exemple! N’ignòras pas los prolèmas qui surgiràn a brac tèrmi dab lo transpòrt aerian ».
Qu’avè ua cara d’ànjol, la petita, mes ne calèva pas s’i enganar. Lo son joen morishon, envaranat de peuligat daurat, qu’estujava ua determinacion shens falha, chepicosa qui èra de ne pas véder desaparéisher devath ua prova greishuda e negra los lugrejants paisatges ennevats de la soa Escandinavia nadau.
Pr’amor qu’es deu parçan deu Vielh Barbassut, la dròlla Thunberg, qui vòu que lo planeta e contunhi de virar haut o baish rond e qui òbra a la soa mòda abans que ne sii tròp tard.
Lavetz, que l’avè escotada e qu’avè traçat lo son itinerari en foncion de totas las coman-das recebudas dempuish lo PC de Liborna. Que cau díser qu’èra adara equipat. Que s’èra crom-pat un bèth ordinator roge que se’n serviva hòrt plan, estomagant medish los sons joens hadets dab los sons progrès eslambrequejants. En vertadèr geek de las contradas celestiaus, que mestrejava adara perfèitament lo fonccionament de Via Michelin e autas ajudas au Gran Caminament.
Com l’avèn dit que los petits (e los grans) Landés èran estats particularament savis en aquera annada 2019, shens negligir los auts beneficiaris de la soa munificéncia, de Reikjavic dinc a Cadis, que tienè a preparar ua distribucion de causida, shens deishar digun de costat. E sustot pas la petita Emanuèla deu Mont qui raperava, cada annada, la soa pacifica mission.

Qu’avè donc prés la soa grana calculadeta en bòi d’avet certificat FSC e qu’avè calculat qu’a rason d’ua populacion de 409325 estat-jants e ua mejana de 2,23 personas per larèr, que devè visitar 183108 chaminejas. Autant ne pas longuejar! E, de hèit, que’s hiquè en trahin un chic mei lèu que d’abitud.

Mes, com de costuma, arren n’anava passa’s com previst. E, un còp de mei, curiosas suspresas que l’atendèn suu camin.

Passam lo viatge dinc aus bòrns septentrionaus deu departament XL quan las hautas aigas d’Èira l’obliguèn de s’arrevirar e d’empruntar un itinerari mei eishuc. Qu’avè coneis-hut los embòç de la rocada deu Mont, los raids deus avions Rafala de la basa, los arretards ligats aus escambis dab los Gilets jaunes de la Hautlana e los contròles doanèrs, mes l’aiga ne l’avè pas jamés arrestat. Dempuish aquera vielha istòria de deluvi e d’arca arrefugiada suu Mont Ararat, dens l’anciana Armenia – plan avant que la beròja hèsta de Nadau n’existi, d’alhors – n’avè pas jamés entenut a parlar de plojas com las que plorava lo cèu de las Lanas en aquera velha de hèstas.
Incredible ! Pertot que calèva finautejar tà passar arrivòts, arrius, arrivèiras e flumis. E en la matèria, lo parçan qu’es plan aprovedit ! Shens parlar deus estanhs e deus braus tostemps prèsts de’s tornar constituir…
Après aver patolhat, dab los sons rèns, deu costat de l’Armanhac, pres camins de tra-vèrsa tà arrejúnher lo Bòrn, qu’estó lèu arribat en Maransin, esquiròts e tringarons ringuejant au vent. E aquí purmèra suspresa : escluncadas suu Tuc de Bombet, a bisa de Castèths, las hadas qui investeishen l’endret dempuish la nueit deus temps que’s tienèn, sarradas las uas contra las autas, espaurucadas per las aigas negras deu brau qui pujavan e dens las quaus e’s miralha-van las poscas d’estelas de la nueit sacrada.
Mes hadas e un vielh bonòmi portaire de presents, que son hèits tà s’enténer ! Qu’es lo medish monde. Lo contracte qu’estó viste pas-sat : lo gaujós equipatge qu’arcuelheré las crea-turas eteréas dens la lusenta tragina dejà plan cargada en escambi d’un còp de man tà la Grana Distribucion. E, lo temps de tot acabar, las aigas qu’aurén baishat. Au mens, qu’ac podèm esperar.
En tot tornar préner la mestresa de la soa faiçon de menhar, lo Pair Nadau que’s pensava a la joena Greta, damorada en haut, au país deus hadets, arcànjol anonciador de temps atau-atau. Deu son ensenhament, que calèva segurament tirar leçon, que n’avè la pròva aquí, devath los uelhs.

Mes qu’avè la consciéncia tranquilla. Assabentat per los sons joens collaboradors oranians, hòrt concernits pr’un aviéner on los Nadaus blancs riscavan de’s rareficar, qu’avè tot previst. Enguan, briga de plastica de las colors qui tiran los uelhs, pas nat joguet a las mecanicas defautantas, fabricats en Asia. Tot qu’èra estat hèit « a la man » dens lo gran « Atalhèr Meravilhós d’Artisanat Zòli Nadau » deu petit ahitau encastrat au miei deus avets de Valkoinen Maatila, beròi nom de lòc qui vòu díser, en finés, « a la Bòrda blanca de nòste ». E, taus grans, hòrts de chècs-presents, d’esclipòts gastronomics o de bilhets de trin tà har bèras escapadas.
Com lo gran landau abordava las arribas d’Ador, quauqua part en país de Gòssa, entre Sent-Laurenç e Senta-Maria, au miei de las bartas, las hadas de Bombet que’s hiquèn ad ahocar. Abituats a la nueit, los sons uelhs aliants qu’avèn decelat ompras sus l’aiga hueitiva deu flumi. Galupas ! Tres galupas, aqueths freules vaisheths au hons plat perfeitament adaptats a la navigacion fluviau.

De l’ua d’eras que pugè ua suplica : « Ajuda! Ajuda! » Pres dens los arremolins negrós de l’aigat d’Ador, los vaishèths que’s trobavan en maishanta posicion. Shens pensar au retard pres dens la soa virada, lo tenhent deu bon sent Nicolau que’s tornè menhar dab un gahin los tres vaishèths dens los quaus e s’èran apieladas quauquas familhas vienudas de parçans luenhècs, deu país deu Baltasar, deu Melquiòr e deu Gaspar.
Lo Bonòmi qu’avè comprés. Escotant sonque lo son còr, en aquera nueit divinau, que s’organizè. Que hasón plaça ad aqueths navèths passatjants tà’us quaus aquera nueit e devieneré lo simbòl d’ua navèra vaduda, çò qui es plan lo sens de « Nadau »…

Honts : Aqueth conde qu’estó escrivut per la Benedicta e lo Jan-Jacme Fénié, de Pissòs, preu compte deu Jornau Sud-Oèst, per Nadau de 2019. Que me’u soi arrevirat per la circonstància. Que siin mercejats pr’aqueth apòrt!
M. B.

Posted in

Laissez un commentaire

Vous devez être connectés afin de publier un commentaire.